Projekty

Dzielnicy z Krowodrzy

Lokalne biznesy i rzemiosło w obiektywie

Fotograficzny, autorski projekt dokumentujący wyjątkowych ludzi i miejsca krakowskiej Krowodrzy.

Kraków Krowodrza Dokument Portret 2022
Scroll
+Krowodrza +Kraków +Dokument +Portret +2022 +Wystawa +Krowodrza +Kraków +Dokument +Portret +2022 +Wystawa
Dzielnicy z Krowodrzy

Projekt „Dzielnicy" to fotograficzna, autorska próba uchwycenia, uwiecznienia i wypromowania wyjątkowych ludzi – tytularnych Dzielników – oraz miejsc, które tworzą. Ma ukazać szerszej publiczności wrośnięte w tkankę lokalnej społeczności sklepy, księgarnie, jadłodajnie, punkty usługowe czy miejsca kultury. Pokazując twarze Dzielników, pokazujemy ich historię, pasję, kunszt rzemiosła i etos mieszczańskiej pracy, który dziś, w świecie wielkich korporacji, staje się rzadkością. Projekt zwraca uwagę także na fakt, że lokalna przedsiębiorczość stopniowo zanika, i chce zachęcić mieszkańców do jej wspierania. Wystawa odbyła się w Domu Harcerza w Krakowie.

Spis treści
01

Kantor Baksy

Kraków, Królewska 82  ·  od 1995 Mapa

W Krakowie, gdy mówisz «kantor», myślisz Baksy. Była połowa lat 90., rzeczywistość w Polsce zmieniała się diametralnie, w końcu można było swobodnie podróżować, ale w Krakowie nadal nie było gdzie wymienić walut. Wtedy pojawił się on – nowoczesny kantor z prawdziwego zdarzenia, z uczciwym podejściem do ludzi i pieniądza. Zaufanie, jakimi obdarzyli go klienci, sprawia, że od prawie trzydziestu lat ustawia się do nich kolejka – ludzie stoją na chodniku od otwarcia do zamknięcia lokalu! Przez lata firma bardzo się rozwinęła, wprowadzając do oferty m.in. pożyczki pod zastaw i sprzedaż złota oraz biżuterii, a także stale angażując się w akcje pomocowe dla najbardziej potrzebujących.

Kantor Baksy
Kantor Baksy
Kantor Baksy
Kantor Baksy
02

Złotnik · Zegarmistrz

Kraków, Racławicka 1  ·  od 1974 Mapa

Jeden z najdłużej działających w dzielnicy punktów usługowych, i jedyny zakład zajmujący się złotnictwem i konserwacją oraz naprawą zegarów. Istnieje niezmiennie w tym samym miejscu od powstania bloku w latach 70. Tu Krowodrzanie przychodzili po ślubne obrączki lub naprawiać rodzinne zabytkowe zegary, a w latach 90. wymieniali tu paski czy baterie w pierwszych Casio otrzymanych na komunię. Wszyscy mistrzowie w zakładzie są wykształceni kierunkowo, wcześniej pracowali w Spółdzielni TRUD. Swoją pracę wykonują z pasji do dziś, mimo przejścia na emeryturę. Nie mają następców – ich fach to zawód zanikający.

Złotnik Zegarmistrz
Złotnik Zegarmistrz
Złotnik Zegarmistrz
Złotnik Zegarmistrz
Złotnik Zegarmistrz
Złotnik Zegarmistrz
Złotnik Zegarmistrz
03

Kuśnierz Bafi

Kraków, Józefitów 1  ·  od 1984 Mapa

W latach 70., gdy państwo Figowie zaczynali w branży, wszyscy chodzili w futrach i chcieli mieć futra. Taki był trend. Swój pierwszy lokal otworzyli jeszcze na Karmelickiej, gdzie przychodziło pół Krakowa, i bogacze i zwykli ludzie, którzy marzyli o odrobinie luksusu. Szyli także dla teatrów np. Starego. Zatrudniali sporą załogę. Żeby uszyć płaszcz czy kożuch od zera, potrzebują kilku dni, ale kiedyś czekało się nawet rok, takie były kolejki. Teraz trend jest odwrotny, a zamiast prestiżu jest strach, bo klientki boją się już wychodzić w futrach na ulicę. Jest jeszcze garstka stałych, wiernych klientek oraz osób, które przychodzą z drobiazgami. Panowie głównie wykańczają kołnierze, z lisa lub jenota. Kuśnierze swoją pracę nadal wykonują z pasją i uśmiechem, to całe ich życie.

Kuśnierz Bafi
Kuśnierz Bafi
Kuśnierz Bafi
Kuśnierz Bafi
04

Kino Mikro

Kraków, Juliusza Lea 5  ·  od 1957 Mapa

Chyba każdy mieszkaniec Krakowa lub student był choć raz w Kinie MIKRO. Tu zawsze wyświetlano filmy ambitne i oryginalne, można było zdobyć plakat z ulubionej produkcji, albo spotkać kogoś z tzw. towarzystwa filmowego. Na seanse do MIKRO chadzał Roman Polański z siostrą, a w korytarzu kina wiszą zdjęcia znanych filmowców, którzy odwiedzali to miejsce. Mało kto dziś jednak pamięta, że MIKRO powstało jako kino milicyjne, początkowo zamknięte dla szerszej publiczności. Miejsce do '82 roku pozostało pod milicyjną kuratelą, później przejęła je miejska instytucja sprawująca pieczę na kinami. Początek lat 90. przyniósł zmiany, odbył się tu m.in. II Festiwal Kultury Żydowskiej, w Polsce zniknęła cenzura, szerszą falą napłynęły filmy zachodnie. Kino MIKRO nigdy nie straciło charakteru kina studyjnego, z niepowtarzalnym klimatem małych sal, bez popcornu, za to z doskonałą publicznością kinomaniaków.

Kino Mikro
Kino Mikro
Kino Mikro
Kino Mikro
Kino Mikro
05

Stołówka Smak

Kraków, Wrocławska 37  ·  od 1982 Mapa

Małżeństwo państwa Lipiarskich w gastronomii pracuje praktycznie od zawsze. Doświadczenie zdobywali prowadząc przez kilkanaście lat stołówkę szkolną. «Smak» to kawał krowodrzańskiej historii, istnieje od 40 lat, niezmiennie mieszcząc się w budynku Instytutu Odlewnictwa, na Wrocławskiej. Miejsce od 5 lat jest w rękach nowych właścicieli, którzy dbają, by to, co w «Smaku» najlepsze, pozostało jak dawniej. – Nasi goście to w większości seniorzy, 60- i 70-latkowie, a niektórzy przekroczyli już 90-tkę. Im donosimy posiłki do mieszkania – mówią właściciele. Odświeżone menu przyciągnęło też nowych klientów, głównie studentów, którzy doceniają tu smaki prawdziwego, domowego jedzenia.

Stołówka Smak
Stołówka Smak
Stołówka Smak
Stołówka Smak
06

Ogród Łobzów

Kraków, Przeskok 16  ·  od lat 40. Mapa

Wszystko zaczęło się na ul. Mazowieckiej, gdzie Karol Uznański posadził swoje pierwsze warzywa. W latach 50., już na ul. Przeskok, rodzina uprawiała m.in. kalafiory, pomidory i ogórki, najpierw w gruncie, a potem w szklarniach. O mały włos na terenie dzisiejszego Ogrodu stałyby bloki, ale historyczne miejsce, od stuleci słynące z dobrych ziem oraz cenionych przez królów i krakowian ogrodów, dzięki staraniom pani Jadwigi Uznańskiej, ocalało, tworząc w mieście zieloną enklawę. Przez lata wyrastały tu następne pokolenia Uznańskich – łobzowskich «badylarzy», i nowe odmiany roślin, tym razem już kwiatów, krzewów i bylin. Dla wielkich ogrodów lub małych ogródków na parapetach.

Ogród Łobzów
Ogród Łobzów
Ogród Łobzów
07

Księgarnia Muza II

Kraków, Królewska 47  ·  od lat 60. Mapa

Jedna z najstarszych księgarni w Krakowie. Od lat 60. we wrześniu i październiku na Królewskiej ustawiały się kolejki uczniów i studentów, którzy zaopatrywali się tu w książki i przybory naukowe. Do dziś, każdy, kto tu przychodzi, przenosi się niejako do przeszłości, bo tutaj czas zatrzymał się w dobrym tego słowa znaczeniu. W powietrzu czuć ukochany przez moli książkowych zapach świeżego druku, i niezmiennie od samego początku działalności, pracują tu ci sami księgarze. Co dziś już prawie się nie zdarza – wszyscy pracownicy MUZY II są nimi z wykształcenia i pasji. To świetni doradcy i specjaliści w swojej dziedzinie. Kupując książki w MUZIE II można porozmawiać o praktycznie każdej pozycji czy autorze.

Księgarnia Muza II
Księgarnia Muza II
Księgarnia Muza II
Księgarnia Muza II
Księgarnia Muza II
08

Lunch Bar Wolański

Kraków, Królewska 84  ·  od 1984 Mapa

Rodzinna gastronomia dobrze znana mieszkańcom nie tylko Krowodrzy, ale też całego Krakowa. Gdy zaczynali, jeszcze w PRL-u, «Wolański» był drugim lokalem w Krakowie, który serwował… pizzę, co było wówczas kulinarną nowością i sensacją. Sprzedawali jej więc nawet tysiąc sztuk dziennie! Jak wspominają «na początku była tylko pizza, żurek i woda firmowa». Dziś specjalnością zakładu nadal jest żurek, a także wyśmienita wątróbka z cebulką i kotlet schabowy. Skład zespołu pracowników jest niezmienny praktycznie od samego początku istnienia tego miejsca. Niektórzy goście przychodzą tu regularnie od 30 lat, nie jak do baru, ale jak do przyjaciół.

Lunch Bar Wolański
Lunch Bar Wolański
Lunch Bar Wolański
Lunch Bar Wolański
09

U Jasiowej

Kraków, Urzędnicza 14  ·  1990–2022 Mapa

Pomysł na zakład krawiecki narodził się w USA, gdzie w latach 80. pani Irena spędziła siedem lat. Jak wielu Polaków, wyjechała za chlebem. Pracowała przy poprawkach krawieckich dla ludzi otyłych, wysokich lub nietypowych. Pierwsze, co zrobiła po powrocie do kraju, to założyła własny punkt krawiecki – najpierw dla puszystych pań, później – dla wszystkich. Przez przeszło 20 ostatnich lat z panią Ireną pracowała pani Mariola, utalentowana krawcowa. Do «Jasiowej» przychodziło się jednak nie tylko po usługi – miejsce było prawdziwą instytucją, towarzyskim centrum informacyjnym. Było, bo wraz ze zmianą właściciela budynku, po 32 latach zakończyło niedawno działalność. Pani Irenie brakuje dziś ludzi, a Krowodrzanom, zakładu u Jasiowej.

U Jasiowej
U Jasiowej
U Jasiowej
U Jasiowej
10

Serwis AGD

Kraków, Konarskiego 21  ·  od 1989 Mapa

Kiedyś, w narożnej kamienicy przy Konarskiego, znajdował się sklep spożywczy, do którego ustawiały się długie kolejki. Wielu Krowodrzan wspomina go z rozrzewnieniem, bo ubarwił ich dzieciństwo smakiem landrynek sprzedawanych wprost z wielkiego słoika. Prowadziła go babcia pana Mariusza, który od dziecka jej w tym pomagał. Wychował się za ladą, a handel i usługi weszły mu w krew. W końcu przejął rodzinny interes. Sklep prowadził do 1989 r., kiedy to z dnia na dzień, zgodnie ze swoim wykształceniem, przekształcił go w serwis artykułów gospodarstwa domowego. Jak głosi szyld, można naprawić tu pralkę, odkurzacz, mikser albo ekspres do kawy, ale prawda jest taka, że nie ma takiego sprzętu, którego pan Mariusz już by nie naprawiał.

Serwis AGD
Serwis AGD
Serwis AGD

Lokalne biznesy
w Krowodrzy

Krowodrza w Krakowie to dzielnica, w której nadal działa wiele miejsc, których nie znajdziesz w żadnym przewodniku. Kantor, kuśnierz, zegarmistrz, serwis AGD, rodzinna stołówka czy kino działające od lat sześćdziesiątych – wszystko to funkcjonuje obok siebie, często tuż za rogiem.

Ten projekt nie opowiada o tym, co zniknęło. Pokazuje to, co wciąż istnieje i działa każdego dnia. „Dzielnicy” to fotografia dokumentalna skupiona na ludziach i ich pracy, a nie na budynkach czy szyldach.

Rzemiosło w Krakowie,
które znika

Rzemiosło w Krakowie powoli znika z miejskiego krajobrazu. Zastępują je sieciowe sklepy, aplikacje i szybkie usługi, a małe pracownie coraz częściej ustępują miejsca nowym funkcjom miasta.

Za każdym z tych miejsc stoi jednak konkretna historia. Pracownia złotnicza prowadzona przez ojca i syna, kuśnierz z kilkudziesięcioletnim doświadczeniem, zegarmistrz naprawiający mechanizmy, których już nikt nie produkuje.

Lokalne biznesy w Krakowie to coś więcej niż usługi – to fragment codziennego życia miasta, który powoli się zmienia i zanika.

Fotografia dokumentalna
– projekt Dzielnicy

W tym projekcie fotografia dokumentalna oznacza prostą zasadę: jedno miejsce, jeden człowiek, jedna historia.

Nie ma tu stylizacji ani scenografii. Jest realne miejsce pracy i osoba, która je prowadzi. Każdy portret powstał w naturalnych warunkach, bez ingerencji w otoczenie.

Wystawa projektu odbyła się w Domu Harcerza w Krakowie w 2022 roku. Poniżej możesz zobaczyć wszystkich bohaterów projektu „Dzielnicy” z Krowodrzy.

Współpraca

Chcesz pokazać swój biznes
albo projekt
w autentyczny sposób?

Jeśli prowadzisz miejsce z charakterem, organizujesz wydarzenie, targi, konferencję albo lokalne targi rzemiosła i chcesz zachować ich klimat na dłużej – odezwij się.

Lokalne biznesy i sklepy

Dokumentacja miejsca, ludzi i atmosfery, którą tworzysz każdego dnia.

Wydarzenia i targi

Konferencje, targi rzemiosła, festiwale, wernisaże – reportaż z klimatem.

Portrety i projekty społeczne

Autentyczne portrety ludzi, którzy tworzą Twoje miejsce lub inicjatywę.